Mẹo nhỏ: Để tìm kiếm chính xác các bài viết có nội dung hữu ích dành cho độc giả, hãy search trên Google với cú pháp: "Từ khóa" + "kienthuctre". (Ví dụ: Khối lượng riêng của sắt là bao nhiêu kienthuctre). Tìm kiếm ngay
17 lượt xem

Cách làm bài văn nghị luận văn học và nghị luận xã hội

Xem cùng kiến thức trẻ Cách làm bài văn nghị luận văn học và nghị luận xã hội

CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC VÀ NGHỊ
LUẬN XÃ HỘI
Văn nghị luận là một trong các loại văn phổ thay đổi sử dụng trong nhà trường hiện nay. Văn
nghị luận với tính khoa học, và yên cầu tư duy tối đa nhằm mục tiêu kiểm tra kỹ năng
phân tích, tổng hợp và tư duy khoa học của học trò mà vẫn kiểm tra được ở
học trò kỹ năng diễn tả và cảm thụ.
với 2 dạng nghị luận: Nghị luận văn học và nghị luận xã hội.
Trong số đó, nghị luận văn học nhường nhịn như gây khó dễ cho học trò hơn cả, bởi lẽ
học trò từ trước tới nay lệ thuộc quen vào văn mẫu, ko nhiều với tư duy của riêng
mình, đặc thù là nghị luận xã hội thì rất phong phú, ko bị nhất quyết như NLVH.
ở đấy là những kiến thức quan trọng cho học trò về kiểu bài văn nghị luận phổ
thay đổi trong nhà trường: nghị luận văn học và nghị luận xã hội nhằm mục tiêu tăng kỹ
năng viết văn của công ty dạng thân.
A. NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
một. Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học
a. phần đông dạng bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học và cách lập ý
– Nghị luận về văn học sử
Ví dụ:
Đề một. Anh (chị) hãy phân tích và làm sáng tỏ mọi điểm sáng cơ bạn dạng của văn học
Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954: Chủ yếu được sáng tác theo Xu thế sử
thi và cảm hứng lãng mạn.
Đề 2. Nhà phân tách Đặng Thai Mai cho rằng: “nhìn bao quát văn học Việt Nam
phong phú, phong phú; nhưng nếu cần xác định một chủ lưu, một dòng chính, quần
thông kim cổ, thì đó là văn học yêu nước” (Dẫn theo Trần Văn Giàu tuyển tập,
NXB Giáo dục, 2010).
Hãy trình diễn suy nghĩ của anh (chị) với ý kiến trên (Ngữ văn 12, tập một tr.91).
Nghị luận về văn học sử thường là phần đông ý kiến thảo luận, nhận định, khái quát
chung về văn học Việt Nam, về phần đông giai đoạn văn học, về phần đông tác giả văn học,…
Để lập ý cho bài văn viết, học trò cần nắm được phần đông yếu tố về yếu tố hoàn cảnh lịch
sử của giai đoạn văn học hoặc điểm sáng thời đại và yếu tố hoàn cảnh sống của tác giả,
lí giải được vì sao với những điểm sáng đó, nêu những biểu thị của điểm sáng đó

trong phần đông tác phẩm, thấy quyên góp của vấn đề trong tiến trình cách tân và phát triển của văn
học.
– Nghị luận về lí luận văn học
Ví dụ:
Đề một. Bàn về truyện ngắn, với người viết: “Yếu tố quan yếu vị trí thứ 1 của truyện
ngắn, là những ví dụ cô đúc, với dung tích to và lối hành văn mang nhiều ẩn
ý, tạo cho tác phẩm những chiều sâu chưa nói hết” (từ vựng thuật ngữ văn học,
NXB Giáo dục, 1992, tr.253).
Anh (chị) với đồng ý với ý kiến trên?
Đề 2. Bàn về sưu tầm sách, nhất là sưu tầm tác phẩm văn học to, người xưa nói: “Tuổi
trẻ sưu tầm sách như nhìn trăng qua mẫu kẽ, to tuổi sưu tầm sách như ngắm trăng ngoài
Sảnh, tuổi già sưu tầm sách như thưởng trăng trên đài” (Dẫn theo Lâm Ngữ Đường,
sống đẹp tuyệt vời nhất, Nguyễn Hiền Lê dịch, NXB Tao đàn, thành phố sài thành, 1965).
Anh (chị) hiểu ý kiến trên vậy đó nào? (Ngữ văn 12, tập một, tr.1965).
Nghị luận về lí luận văn học thường là phần đông ý kiến bàn về những đặc trưng cơ
bạn dạng của văn học, phần đông thể loại tiêu biểu như truyện, thơ, kịch,… phần đông vấn đề thuộc
phạm vi lí luận văn học như tiếp nhận văn học, phong thái nghệ thuật,… Để lập
ý cho nội dung bài viết, học trò cần xác định rõ vấn đề nghị luận, bàn tới vấn đề gì,
thuộc phạm vi nào? vì sao lại nói vậy đó? Nội dung đấy được biểu thị vậy đó
nào qua tác phẩm văn học tiêu biểu?
– Nghị luận về một vấn đề trong tác phẩm văn học
Ví dụ:
Đề một. Trong truyện Những đứa con trong mái ấm gia đình, Nguyễn Thi với nêu lên quan
niệm: Chuyện mái ấm gia đình cũng dài như sông, mỗi thế hệ phải ghi vào trong 1 khúc. Rồi
trăm con sông của mái ấm gia đình lại cùng đổ về một biển, “mà biển thì rộng lắm […],
rộng bằng toàn nước ra và ra ngoài toàn VN”.
Anh (chỉ) với cho rằng, trong thiên truyện của Nguyễn Thi quả sẽ với một dòng
sông văn hóa truyền thống liên tục chảy từ những lớp người đi trước: tổ tiên, ông thân phụ,
Tính tới trường người đi sau: Chị em Chiến, Việt (Ngữ văn 12, tập hai, tr.68)
Đề 2. Trong đoạn trích sơn hà (trích trường ca Mặt đường khát vọng),

Nguyễn Khoa Điềm viết:
Để sơn hà này là sơn hà Nhân dân
sơn hà của Nhân dân, sơn hà của ca dao thần thoại cổ xưa
với thể nói hai câu thơ trên sẽ thể hiện tập trung những rực rỡ vượt trội về nội
dung và nghệ thuật của đoạn trích. Qua sự phân tích đoạn thơ, anh (chị) hãy làm
sáng tỏ điều đó.
Nghị luận về vấn đề trong tác phẩm văn học: Thường là phần đông ý kiến kiểm tra,
nhận xét về một khía cạnh nào đó của tác phẩm như những giá trị nội dung,
những rực rỡ nghệ thuật, những quy luật, tò mò, chiêm nghiệm về đời
sống toát lên từ tác phẩm, những nhận xét về phần đông nhân vật,… Để lập ý, học trò
cần hiểu kĩ, hiểu sâu về tác phẩm, với cách huy động kiến thức để làm sáng tỏ
vấn đề. ví dụ như: nêu xuất xứ của vấn đề (Xuất hiện ở phần nào của tác
phẩm? Ai nói? Nói trong yếu tố hoàn cảnh nào?,…), phân tích những biểu thị ví dụ
của vấn đề (Được biểu thị vậy đó nào? Những dẫn chứng ví dụ để chứng
minh,…). Từ đó kiểm tra ý nghĩa của vấn đề trong việc tạo ra giá trị của tác
phẩm văn học.
b. Cách lập dàn ý
Tùy theo đối tượng người tiêu dùng và phạm vi phần đông vấn đề được đưa ra thảo luận mà với thể với
phần đông cách triển khai không giống nhau. Tuy vậy, tiềm năng của bài học vẫn phải là hướng
tới việc rèn luyện phần đông kĩ năng tạo dựng một bài văn bạn dạng nghị luận nên nội dung
với thể hết sức phong phú nhưng người viết vẫn phải tuân theo những thao tác
và phần đông bước cơ bạn dạng của văn nghị luận. với thể khái quát quy mô chung để triển
khai nội dung bài viết như sau:
• Mở bài:
– Dẫn dắt vấn đề.
– Nêu xuất xứ và trích dẫn ý kiến.
– Giới hạn phạm vi tư liệu.
• Thân bài:
– giảng giải, làm rõ vấn đề:
+ giảng giải, giảng nghĩa phần đông từ, cụm từ với nghĩa khái quát hoặc hàm ẩn trong đề

bài. Để tạo chất văn, gây hứng thú cho toàn bộ những người viết, những đề văn thường với
cách diễn tả tuyệt hảo, làm lạ hóa những vấn đề thân thuộc. Nhiệm vụ của
người làm bài là phải tường minh, ví dụ hóa những vấn đề đấy để từ đó triển
khai nội dung bài viết.
+ Sau lúc giảng nghĩa phần đông từ ngữ quan trọng rất cần phải giảng giải, làm rõ nội dung của
vấn đề cần bàn luận. Thường vấn đáp phần đông thắc mắc: Ý kiến trên kể tới vấn đề
gì? Câu nói ất với ý nghĩa vậy đó nào?
– thảo luận, xác minh vấn đề. với thể lập luận theo cách sau:
+ xác minh ý kiến đó đúng thường sai? Mức độ đúng sai vậy đó nào?
+ Lí giải vì sao lại nhận xét vậy đó? Căn cứ vào đâu để với thể xác minh
được như vậy?
+ Điều đó được thể hiện ví dụ vậy đó nào trong tác phẩm, trong văn học và
trong cuộc sống thường ngày?
– không ngừng mở rộng, tăng, kiểm tra ý nghĩa của vấn đề đó với cuộc sống thường ngày, với văn
học.
• Kết bài:
+ xác minh lại đặc thù đúng đắn của vấn đề.
+ Rút ra những điều đáng ghi nhớ và tâm niệm cho mình dạng thân từ vấn đề.
2. Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
a. phần đông dạng bài nghị luận về bài thơ, đoạn thơ và cách lập ý
– đối tượng người tiêu dùng của bài văn nghị luận về thơ rất phong phú: với thể là một trong các đoạn thơ, bài
thơ, một hình tượng, với thể là giá trị chung của đoạn thơ, bài thơ, với thể chỉ là
một khía cạnh, một phương diện nội dung hoặc nghệ thuật.
Ví dụ:
Đề một. Hãy phân tích khổ thơ sau trong bài Tràng giang của Huy Cận:
Lớp lớp mây cao đùn núi bạc
Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa
Lòng quê dờn dợn vời con nước,
ko khói hoàng hôn cũng nhớ nhà.
(Ngữ văn 12, tập một)

Đề 2. Phân tích bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh.
Đề 3. Tư tưởng “sơn hà của Nhân dân” trong đoạn thơ:
Những người vợ nhớ ông xã còn góp cho sơn hà những núi Vọng Phu
Cặp vợ chống yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại
Chín mươi chin con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương
Những con rồng thuộc yên góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo góp cho sơn hà mình núi Bút non Nghiêng
Con cóc, con gà nơi chôn rau cắt rốn cùng góp cho Hạn Long thành thắng cảnh
Người dân nào sẽ góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi
Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông thân phụ
Ôi sơn hà sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy
Những cuộc sống thường ngày sẽ hóa núi sông ta…
(Nguyễn Khoa Điềm, sơn hà, trích trường ca Mặt đường khát vọng)
Đề 4. Cảm nhận của em về vẻ đẹp tuyệt vời nhất lãng mạn và chất bi tráng của hình Hình ảnh người
lính Tây Tiến.
– phần đông bước tìm ý, lập ý cho làm bài vưn nghị luận về đoạn thơ, bài thơ:
+ sưu tầm kỹ bài thơ, đoạn thơ, đi vào tìm hiểu từ ngữ, hình Hình ảnh, âm thanh, nhịp
điệu, câu từ… của bài thơ, đoạn thơ đó; rút ra những nét rực rỡ về nội dung,
nghệ thuật, làm cơ sở để nêu nhận xét kiểm tra.
+ Nêu nhận xét, kiểm tra về bài thơ, đoạn thơ.
+ Sử dụng luận cứ để thuyết phục người sưu tầm về nhận xét của tớ.
b. Cách lập dàn ý
Đảm bảo bố cục: 3 phần
– Mở bài: trình làng khái quát đoạn thơ, bài thơ và vấn đề cần nghị luận.
– Thân bài: Bàn về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ.
– Kết bài: kiểm tra chung về đoạn thơ, bài thơ.
c. Một vài Note
– lúc làm bài nghị luận về một đoạn thơ, cần đặt đoạn thơ trong chỉnh thể toàn

bài.
– Để tìm được những nét rực rỡ về nội dung, nghệ thuật làm cơ sở, đề nêu
nhận xét, kiểm tra phải nắm vững điểm sáng của thơ: Thơ là tiếng nói của xúc
cảm, tình cảm mãnh liệt, của sức liên tưởng, tưởng tượng phong phú; tiếng nói
thơ cô đọng, súc tích, giàu hình Hình ảnh và nhạc điệu. sưu tầm thơ và nhận xét kiểm tra
tác phẩm thơ cần nhận mặt làm đẹp tuyệt vời nhất, mẫu tiên tiến nhất lạ của ngôn từ, hình Hình ảnh, nhạc
điệu, tứ thơ, ý thơ,…
Ví dụ: tới với bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh là tới với vẻ đẹp tuyệt vời nhất tiên tiến nhất lạ của hình
tượng sóng qua tiếng nói, hình Hình ảnh, nhạc điệu và kết cấu sóng đôi của hai hình
thượng sóng và em. Từ đó, tò mò vẻ đẹp tuyệt vời nhất tâm hồn người phụ nữ trong tình
yêu qua cách thể hiện tiên tiến nhất lạ của Xuân Quỳnh.
Tứ thơ tiên tiến nhất lạ khiến cho bài thơ với sức ám Hình ảnh so với người sưu tầm. Sức quyến rũ
của Đò Lèn (Nguyễn Duy) đó là ở cấu tứ bài thơ. tái tạo hai ko gian hư –
thực với hình Hình ảnh người bà lam lũ, tảo tần và tiên, Phật, thánh, thần trong dòng
kỉ niệm của nhân vật trữ tình, thi sĩ mang lại cho toàn bộ những người sưu tầm những chiêm
nghiệm thấm thía, thâm thúy về giá trị thực sự, thiêng liêng của cuộc sông. Sự
vận động của tứ thơ thể hiện sự vận động của nhận thức trong dòng sông cuộc
đời vô cùng, vô hạn.
Lời Tính từ lúc của một bài thơ cũng với ý nghĩa quan yếu trong quy trình tìm hiểu
văn bạn dạng. Bài thơ Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên là tiếng hát của một hồn
thơ được hồi sinh bởi Ánh sáng và phù sa của cuộc sống thường ngày. Bài thơ thể hiện những
dòng suy nghĩ thâm thúy của người nghệ sĩ về mối quan hệ với sơn hà, nhân
dân và chiêm nghiệm về cuộc sống thường ngày và nghệ thuật. ý tưởng phát minh thâm thúy của bài thơ
sẽ được thể hiện ngay ở khổ thơ đề từ. Tìm hiểu khổ thơ đề từ là mở ra cánh
cửa để tới với toàn thế giới nghệ thuật của bài thơ.
Cách sử dụng ngôn từ của thi sĩ cũng thêm phần tạo sự vẻ đẹp tuyệt vời nhất tiên tiến nhất lạ của
bài thơ. Tim hiểu Việt Bắc ko thể bỏ qua cách sử dụng đại từ mình, ta rất
thành công của Tố Hữu. Hai đại từ mình, ta tuy nhiên tuy nhiên đi suốt từ trên đầu tới cuối
bài thơ được sử dụng khôn khéo trong phương thức đối đáp, tâm tình; vừa thêm phần
tạo ra một phương thức thơ nhuần nhuỵ, sâu lắng mang hồn dân gian, dân tộc, vừa

thể hiện được một cách thấm thía tình nghĩa cách mệnh chung thủy, sắt son.
– lúc nêu nhận xét, kiểm tra về tác phẩm thơ cần quan tâm tới vai trò của chủ
thể sáng tạo trong quy trình sáng tác (vấn đề tài năng và tâm hồn người nghệ sĩ)
và vai trò của rất nhiều mọi người sưu tầm trong quy trình tiếp nhận; sức sống của bài thơ là ở trong
trái tim, tâm hồn mọi người sưu tầm.
Ví dụ:
Để nhận xét, kiểm tra bài thơ Tiếng hát con tàu trước hết phải hiểu được hành
trình tư tưởng của Chế Lan Viên (“từ chân trời của một người tới chân trời toàn bộ,
từ thung lũng đau thương ra cánh đồng vui”) và nám được phong thái nghệ
thuật của ông (chất suy tưởng triết lí mang vẻ đẹp tuyệt vời nhất trí tuệ và toàn thế giới hình Hình ảnh
phong phú được sáng tạo bởi ngòi bút thông minh tài hoa).
Bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu viết về một sự kiện chính trị với tính thời sự nhưng
chạm tới phần sâu thẳm trong tâm linh mỗi con người bởi thơ Tố Hữu mang ý nghĩa
chất trữ tình chính trị thâm thúy; giọng thơ tâm tình rất tự nhiên, đằm thắm, chân
thành.
3. Nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi
a. phần đông dạng bài nghị luận về đoạn trích,tác phẩm văn xuôi và cách lập dàn
ý
đối tượng người tiêu dùng nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi rất phong phú. với
thể là giá trị nội dung và nghệ thuật nói chung, với thể chỉ là một trong các phương diện,
thậm chí một khía cạnh nội dung thường nghệ thuật của một tác phẩm, của rất nhiều tác
phẩm, đoạn trích không giống nhau.
– Nghị luận về giá trị nội dung tác phẩm, đoạn trích
Ví dụ:
Đề một. Giá trị nhân đạo của truyện ngắn Vợ ông xã A Phủ (Tô Hoài).
Đề 2. tranh Hình ảnh ngày đói và ý nghĩa tố cáo trong Vợ nhặt (Kim Lân).
Nghị luận về giá trị nội dung thường xoay quanh hai giá trị cơ bạn dạng là giá trị nhân
đạo, giá trị hiện thực. học trò cần bám vào phần đông biểu thị của giá trị nhân đạo
(trân trọng tôn vinh, ngợi ca, bênh vực phẩm chất tốt đẹp tuyệt vời nhất, thông cảm, san sẻ với
nỗi khổ đau xấu số của con người, lên án tố cáo quyền năng áp bức trong xã hội,

…) và giá trị hiện thực (tính chân thực, thâm thúy, mức độ tiêu biểu trong miêu tả
và phản ánh tực tại cuộc sống thường ngày,…) để lập ý cho nội dung bài viết.
– Nghị luận về giá trị nghệ thuật
Ví dụ:
Đề một. Phân tích trường hợp truyện tiên tiến nhất lạ trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa
và Vợ nhặt để làm rõ vai trò của việc xây dựng trường hợp trong truyện ngắn.
Đề 2. Nghệ thuật châm biếm, đả kích trong truyện ngắn “Vi hành” (Nguyễn Ái
Quốc).
Nghị luận về giá trị nghệ thuật thường bàn về phần đông điểm sáng thể loại văn xuôi và
giá trị chúng như: cách xây dựng tình tiết, trường hợp, nhân vật, điểm nhìn trần
thuật, tiếng nói kể chuyện, giọng điệu tường thuật, ví dụ nghệ thuật,…
– Nghị luận về một nhân vật
Ví dụ:
Đề một. Vai trò của người “vợ nhặt” trong truyện ngắn cùng tên ở trong phòng văn Kim
Lân.
Đề 2. Hình Hình ảnh bà Hiền trong truyện ngắn Một người Hà Thành (Nguyễn Khải).
Nghị luận về một nhân vật với nội dung xoay quanh phần đông biểu thị về phẩm chất,
lối sống, tư tưởng của nhân vật, trên cơ sở đó với những kiểm tra về vai trò ý
nghĩa của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề về tác phẩm, về thành công trong
việc xây dựng nhân vật của tác giả.
– Nghị luận về một giá trị nội dung, nghệ thuật, một phương diện thường một khía
cạnh của nhiều tác phẩm, đoạn trích không giống nhau.
Ví dụ:
Đề một. Tính thống nhất và sự vận động trong phong thái nghệ thuật của Nguyễn
Tuân qua hai tác phẩm Chữ người tử tù và Người lái đò Sông Đà.
Đề 2. So sánh vẻ đẹp tuyệt vời nhất hai dòng sông qua hai tác phẩm Người lái đò Sông Đà và
Ai đă đặt tên cho dòng sông? Để thấy nét riêng trong phong thái nghệ thuật của
Nguyễn Tuân và Hoàng Phủ Ngọc Tường.
– Nghị luận về một giá trị nội dung, nghệ thuật, một phương diện thường một khía
cạnh của nhiều tác phẩm, đoạn trích không giống nhau yêu cầu chỉ ra nét chung và nét

riêng trên cơ sở một vài tiêu chuẩn về nội dung và nghệ thuật cho hợp lí.
b. Cách lập dàn ý
Đảm bảo bố cục 3 phần:
– Mở bài: trình làng tác giả, tác phẩm, đoạn trích và vấn đề cần nghị luận.
– Thân bài: Mỗi ý kiến nhận xét về điểm sáng nội dung và nghệ thuật của đoạn
trích thường tác phẩm triển khai thành một vấn đề. Trong từng vấn đề sử dụng
phần đông luận cứ (lí lẽ và dẫn chứng) làm sáng tỏ.
– Kết bài: kiểm tra về ý nghĩa, vị trí, vai trò của tác phẩm trong sự nghiệp tác giả,
trong giai đoạn văn học, so với thời đại; vị trí, ý nghĩa của đoạn trich trong toàn
tác phẩm, hoặc của vấn đề nghị luận.
c. Note
– phần đông bước tiến hành làm bài văn nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn
xuôi:
+ sưu tầm kĩ tác phẩm, đoạn trích, nắm chắc nội dung, tình tiết, phần đông nhân vật, phần đông
ví dụ tiêu biểu thể hiện tư tưởng chủ đề tác phẩm.
+ Nêu nhận xét, kiểm tra về tác phẩm, đoạn trích theo lý thuyết của đề hoặc
một vài khía cạnh rực rỡ nhất của tác phẩm, đoạn trích.
+ Triển khai phần đông luận cứ tương thích.
+ Lựa tậu phần đông thao tác lập luận: Ngoài phần đông thao tác thường gặp như giảng giải,
phân tích, tổng hợp, minh chứng, so sánh, chưng bỏ, comment, … trong bài văn
nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi rất cần phối hợp phần đông phương thức
miêu tả tự sự (thuật kể tóm tắt nội dung, tình tiết, nhân vật, ví dụ,…), miêu
tả, thuyết minh.
– lúc làm kiểu bài này, học trò thường rơi vào thuật, kể lại ví dụ mà thiếu sự phân
tích, kiểm tra ví dụ trên cơ sở khoa học – hiểu văn bạn dạng. Để tránh đưa ra những
ý kiến chung chung, người viết cần nắm chắc đặc trưng của văn bạn dạng truyện.
tuy nhiên tuy nhiên phải ghi nhận kể lại trường hợp truyện, nhớ đúng chuẩn chỉnh những từ ngữ quan
trọng miêu tả điểm sáng nhân vật, thuật lại những ví dụ nghệ thuật giá đắt, thuộc
được những câu văn thường, rực rỡ,… Chỉ vậy đó, người viết tiên tiến nhất với thể nêu ra
nhận định ví dụ, thuyết phục. Đây cũng là vấn đề riêng tạo sự độ khó nhất định

của kiểu bài nghị luận một tác phẩm thường đoạn trích văn xuôi so với nghị luận về
một đoạn thơ, bài thơ.
– Nếu đề bài trích dẫn cả đoạn văn ngắn cần phân tích, học trò phải ghi nhận vận
dụng hiểu biết tác phẩm, tác giả để sưu tầm ra được nội dung của đoạn trải qua
cách kể chuyện, cách sử dụng ví dụ, cách xây dựng nhân vật, phần đông giải pháp tu
từ,… Nhất thiết phải đặt đoạn văn trong chỉnh thể tác phẩm tiên tiến nhất với những đánh
giá xác đáng về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.
4.Nghị luận về vấn đề xã hội đưa ra trong tác phẩm văn học
a. phần đông dạng bài nghị luận về vấn đề xã hội đưa ra trong tác phẩm văn học
phần đông vấn đề với ý nghĩa được đưa ra trong tác phẩm văn học được đưa ra từ hai
nguồn chính:
– Từ phần đông tác phẩm văn học sẽ được học trong chương trình.
– Từ phần đông mẩu truyện nhỏ hoặc những văn bạn dạng ngắn gọn học trò với thể chưa
được học nhưng tương đối dễ tiếp nhận.
Ví dụ:
Đề một. Triết lí vê việc đỗ, trượt trong thi cử của thân phụ Đặng Huy Trứ (văn bạn dạng
thân phụ tôi trong Ngữ văn 11 tăng) gợi cho toàn bộ nhà em suy nghĩ gì về việc thi cử
của công ty dạng thân?
Đề 2. Trong vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ, nhân vật
Trương Ba nói: “ko thể bên trong một đằng, ở ngoài một nẻo được. Tôi
muốn được là tôi chu toàn”.
Câu nói trên để lại cho anh (chị) những suy nghĩ gì?
Đề 3. Từ bài thơ Tiến sĩ giấy của Nguyễn Khuyến, nghĩ về danh và thực trong xã
hội chúng ta ngày này.
Đề 4. Bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin và những suy nghĩ của anh (chị) về một
tình yêu tuyệt đẹp tuyệt vời nhất.
Đề 5. Suy nghĩ của anh (chị) từ mẩu chuyện sau:
Anh ngừng lại tiệm bán hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đường bưu điện. Mẹ anh
sống cách chỗ anh khoảng 300 kilomet. lúc bước ra khỏi xe anh thấy một hẹp gái
đang đứng khóc trên vỉa hè. Anh tới và hỏi nó sao lại khóc.

– Cháu muốn mua một bông huê hồng để tặng mẹ cháu – nó khóc nức nở –
nhưng cháu chỉ với bảy mươi lăm xu trong khi giá huê hồng lên tới hai đô la.
Anh mỉm cười và nói với nó:
– sắp tới, chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô hẹp và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh. Xong xuôi,
anh hỏi cô hẹp với cần đi nhờ xe về nhà ko. Nó vui mừng nhìn anh và vấn đáp:
– Dạ, chú cho cháu đi nhờ tới nhà mẹ cháu.
Rồi nó chỉ đường cho anh tài xế tới một nghĩa trang, nơi với một phần mộ vừa
tiên tiến nhất đắp. Nó chỉ ngôi mộ và nói:
– đấy là nhà của mẹ cháu.
Nói xong nó ân cần đặt nhánh huê hồng lên mộ.
Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa hủy bỏ dịch vụ mua hoa vừa rồi và mua một
bó huê hồng thật đẹp tuyệt vời nhất. Suốt đêm đó, anh sẽ lái một mạch 300 kilomet về nhà mẹ
anh để trao tận tay bà bó hoa.
Để làm tốt dạng bài này, học trò trước hết phải sưu tầm kĩ văn bạn dạng, xác định đúng
vấn đề nghị luận, từ đó vận dụng kiến thức và sự hiểu biết về đời sống xã hội,
những kinh nghiệm và sự trải nghiệm của chinh bạn dạng thân để làm bài. nội dung bài viết với
thể được lập với hai phần to:
– Nêu và phân tích ngắn gọn vấn đề được đưa ra trong tác phẩm.
– Phát biểu nhứng suy nghĩ và tình cảm của tớ về vấn đề đó nhân sưu tầm tác
phẩm.
b. Cách lập dàn ý
Đảm bảo bố cục 3 phần:
– Mở bài:
+ trình làng tác giả, tác phẩm với vấn đề nghị luận.
+ trình làng vấn đề được đưa ra thảo luận.
– Thân bài:
+ Nêu vấn đề được đưa ra trong tác phẩm văn học, phần này người viết phải vận
dụng kĩ năng sưu tầm – hiểu văn bạn dạng để vấn đáp phần đông thắc mắc: Vấn đề đó là gì? Được
thể hiện vậy đó nào trong tác phẩm? Cần nhớ, tác phẩm văn học chỉ là mẫu cớ

để nhân ý kiến này mà thảo luận, nghị luận về vấn đề xã hội, vì thế ko nên đi
quá sâu vào việc phân tích tác phẩm mà chủ yếu rút ra ý nghĩa khái quát để bàn
bạc vấn đề với ý nghĩa xã hội.
+ Từ vấn đề được rút ra, người viết tiến hành làm bài nghị luận xã hội, nêu
những suy nghĩ của công ty dạng thân mình về vấn đề đấy. học trò nên tìm hiểu thêm lại
phương pháp làm bài nghị luận xã hội (về tư tưởng đạo lí, về một hiện tượng của
đời sống) để làm tốt phần này.
– Kết bài:
+ xác minh ý nghĩa của vấn đề trong việc tạo ra giá trị của tác phẩm.
+ Từ vấn đề được bàn luận rút ra bài học cho mình dạng thân.
B. NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
I. phần đông dạng bài văn nghị luận xã hội và thao tác làm một bào văn nghị luận
xã hội
một. phần đông dạng bài văn nghị luận xã hội
– NLXH thường là những vấn đề rất rộng của đời sống, học trò lại thiếu hiểu
biết xã hội, nên ko với vốn để viết.
– NLXH thường với những câu danh ngôn, định nghĩa, khái niệm, nên chúng thường
rất trừu tượng, học trò sẽ gặp khó khăn lúc phải hiểu, phải lý giải được ý nghĩa
của nó, ngay từ bước đầu sẽ vướng phải những vấn đề “khó nuốt” như vậy
huống hồ phải triển khai thành bài văn với khối hệ thống ý nghiêm ngặt, kín kẽ, thuyết
phục
– NLXH cần ở học trò sự linh hoạt trong nhận thức vấn đề, và từ nhận thức đi
tới trình diễn mẫu hiểu là cả một quy trình, để ứng dụng và diễn tả những mẫu mình
hiểu đâu phải chuyện đơn thuần gì với nhiều học trò.
Chính vì thế nhiều em sẽ dở khóc dở cười với văn NLXH, trong khi sức ép của
thi cử và phần đông bài kiểm tra luôn luôn đè nặng lên phần đông em. Thực ra, ở Trung Quốc và
nhiều nước phương Tây sẽ với những đề mở này từ rất mất thời hạn và ứng dụng trong kỳ
thi tốt nghiệp và ĐH. Nên việc phần đông em phải tập làm quen với văn nghị luận XH là
một yêu cầu quan trọng, và phần đông em phải tập với phương thức tư duy của dạng đề này.
* lúc phát hiện một đề NLXH, phần đông em phải tự đưa ra cho mình 2 thắc mắc và phải

tự vấn đáp 2 thắc mắc đấy:
một/ Đề yêu cầu nội dung nghị luận về chủ đề gì?
2/ Thao tác nghị luận chính sử dụng để nghị luận trong quy trình viết để đạt được
yêu cầu của đề là gì?
* phần đông chủ đề thân thuộc của văn nghị luận XH:
– Đạo dức – nhân sinh.
– Tư tưởng văn hoá.
– lịch sử hào hùng.
– tài chính.
– Chính trị.
– Địa lý, môi trường xung quanh.
* phần đông thao tác chính thường sử dụng: minh chứng, giảng giải, comment.
=> Đề ra thường vừa yêu cầu về kiến thức (thuộc ở phần đông chủ đề không giống nhau), vừa
yêu cầu về kĩ năng (thuộc ở phần đông thao tác yêu cầu cần tiến hành). Nên phần đông em vừa
phải chịu học để bổ sung update kiến thức cho phong phú, vừa phải rèn luyện phần đông kĩ
năng để tiến hành thao tác nghị luận cho đúng phương pháp.
– Về mặt kiến thức, buộc phần đông em phải tự trang bị, vì ko với một loại giải pháp
vạn năng tiến hành nhét kiến thức vào đầu phần đông em, mà đó phải là một trong các quy trình tích luỹ
từ từ, tuy nhiên tuy nhiên phải với ý thức học kiến thức trên nhà trường một cách rất đầy đủ.
Ở đây, chúng ta chỉ với thể bàn về yêu cầu phương pháp.
Đề bài thường yêu cầu phần đông em phải tuân theo một thao tác chủ yếu: giảng giải,
minh chứng thường comment.
2. phần đông thao tác của một bài văn NLXH
2.một. giảng giải:
+ Yêu cầu đưa ra:
Đi sâu vào những phát ngôn rất súc tích để tìm hiểu và lý giải nội dung ý nghĩa
bên trong. Tức là ta phải làm sáng tỏ, giảng giải, bóc tách tách vấn đề cho toàn bộ những người sưu tầm
hiểu được thấu đáo mẫu đang được kể lúc chúng còn đang mơ hồ.
+ Công việc ví dụ:
Để làm sáng tỏ vấn đề, ta phải đi vào lý giải từ ngữ, điển tích, khái niệm, đi vào

nghĩa đen, nghĩa bóng, nghĩa hẹp, nghĩa không ngừng mở rộng, đi vào những cách nói tế nhị
bóng bẩy để hiểu được tới nơi tới chốn điều người ta muốn và mẫu lẽ khiến cho
người ta nói như vậy.
Trong thao tác giảng giải, ta vừa sử dụng lý lẽ để phân tích, lý giải là chủ yếu; vừa
sử dụng dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề, xác lập một cách hiểu đúng đắn, thâm thúy
với tính biện chứng nhằm mục tiêu chống lại cách hiểu sai, hiểu ko rất đầy đủ, ko hết
ý.
Bước kết thúc của thao tác giảng giải là rút ra điều chúng ta cần vận dụng lúc sẽ
tìm hiểu được chân lý. Phương hướng để vận dụng những chân lý này vào cuộc
sống mỗi ngày, tuỳ theo cho cá thể thường cho cùng đồng mà với hướng vận dụng
tương thích, và mỗi chúng ta phải vậy đó nào?
=> Từ những điều nói trên, ta rút ra một sơ thiết bị tổng quát theo 3 bước:
– Làm sáng tỏ điều mà người ta muốn nói.(giảng giải)
– vấn đáp vì sao người ta sẽ nói như vậy?(vì sao?)
– Từ chân lý được nói lên, rút ra bài học gì trong thực tiễn?(để làm gì)
2.2. minh chứng:
+ Yêu cầu đưa ra:
Làm sáng tỏ chân lý bằng phần đông dẫn chứng và lý lẽ. lúc ta sẽ đồng ý mẫu chân
lý thể hiện trong một phát ngôn nào đó, nhiệm vụ là ta sẽ phải thuyết phục người
khác cũng đồng ý như mình = những dẫn chứng rút ra từ thực tiễn cuộc sống thường ngày
xưa và nay, từ lịc sử, từ văn học (nếu đề yêu cầu) và kèm theo dẫn chứng là
những lý lẽ dẫn dắt, phân tích tạo ra lập luận vững chắc, mang tới niềm tin cho
người sưu tầm.
+ Công việc ví dụ:
Bước thứ một là phải tìm hiểu điều rất cần phải minh chứng , ko những chỉ bạn dạng
thân mình hiểu, mà còn phải làm cho toàn bộ những người khác thống nhất, nhất trí với mình
cách hiểu đúng nhất.
Tiếp theo là việc lựa tậu dẫn chứng. Từ thực tiễn cuộc sống thường ngày rộng to, tư liệu lịch
sử rất phong phú, ta phải tìm & lựa tậu từ Trong số đó những dẫn chứng xác đáng
nhất, tiêu biểu, trọn vẹn nhất (nên chỉ có thể việc vài ba mẫu để làm sáng tỏ điều cần

CM). Dẫn chứng phải thật sát với điều đang muốn làm sáng tỏ và kèm theo dẫn
chứng phải với lý lẽ phân tích – chỉ ra những nét, những điểm ta cần làm vượt trội
trong phần đông dẫn chứng kia. Để dẫn chứng và lý lẽ với sức thuyết phục cao, ta phải
sắp xếp chúng -> một khối hệ thống mạc lạc và nghiêm ngặt: theo trình tự thời kì, ko
gian, từ xưa tới nay, từ xa tới sắp, từ ngoài vào trong hoặc trái lại miễn
sao hợp logic.
Bước kết thúc vẫn là bước vận dụng, đặt vấn đề vào thực tiễn cuộc sống thường ngày hôm
nay để khuyến nghị phương hướng nỗ lực. Chân lý chỉ giá trị lúc soi rọi cho ta sống,
sống tốt hơn. Ta cần tránh công thức và rút ra Tóm lại cho thoả đáng, thích
tương thích với từng người, yếu tố hoàn cảnh, sự việc.
=> Từ những điều nói trên, ta rút ra một sơ thiết bị tổng quát theo 3 bước:
– Làm rõ điều cần minh chứng trong luận đề được nêu lên.
– tuần tự đưa ra phần đông dẫn chứng và lý lẽ để làm sáng tỏ điều cần minh chứng.
– Rút ra Tóm lại về phương hướng nỗ lực.
2.3. comment:
đấy là thao tác với tính tổng hợp vì nó bao hàm cả công việc giảng giải lẫn chứng
minh. Nên những yêu cầu của giảng giải và minh chứng cũng là yêu cầu so với
văn comment, nhưng giảng giải và minh chứng sẽ được viết cô đọng, ngắn gọn
hơn so với chỉ một thao tác minh chứng hoặc giảng giải để tập trung cho phần việc
quan yếu nhất là comment – phần không ngừng mở rộng vấn đề.
Trước lúc comment, ta thường phải thanh minh thái độ, để vị khách quan và tránh phiến
diện, ta phải xem xét kĩ luận đề để từ đó với thái độ đúng đắn, với 3 kỹ năng:
– trọn vẹn nhất trí.
– Chỉ nhất trí một phần. (với giới hạn, với điều kiện)
– ko đồng ý. (chưng bỏ)
Sau đó, ta comment – không ngừng mở rộng lời bàn để vấn đề được nhìn nhận sâu hơn, toàn
diện hơn, triệt để hơn.
sau cuối, ta lại chỉ ra phương hướng vận dụng để lấy lý luận vào ứng dụng
thực tiễn cuộc sống thường ngày.
=> Bố cục của một bài văn comment gồm:

– Mở bài:
Dẫn dắt, trình làng luận đề.
– Thân bài:
+ Xác định ý nghĩa cơ bạn dạng của luận đề. (ý nghĩa)
+ thanh minh thái độ của chúng ta trên những nét bao quát nhất. (kiểm tra)
+ trình diễn nội dung cơ bạn dạng: comment. (không ngừng mở rộng, bổ sung update lời bàn)
– Kết bài:
Kết thúc luận đề (rút ra Tóm lại thực tiễn).
> lúc làm bài comment, chúng ta phải rất linh hoạt, tránh mẫu nhìn phiến diện một
chiều, và ko bị sa bẫy vào những câu nói nghe với vẻ tưởng chừng đúng
nhưng lại còn tồn tại những cách hiểu sai lệch, chưa đúng đắn. Bằng vốn tri
thức, vốn sống của công ty dạng thân ta tìm ra cách hiểu đúng đắn nhất, rồi từ đó bằng
lập luận, lý lẽ và dẫn chứng, ta lôi cuốn mọi người đồng ý, nhất trí với cách
kiểm tra, lời bàn của ta một cách bị đoạt được.
II. một vài dạng bài nghị luận xã hội phổ thay đổi và cách lập dàn ý
***NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG , ĐẠO LÝ
một. Khái niệm, đề tài, yêu cầu và phần đông thao tác chính:
a) Khái niệm
Nghị luận về một tư tưởng đạo lí là quy trình phối hợp những thao tác lập luận để
làm rõ những vấn đề tư tưởng đạo lí trong cuộc sống thường ngày.
b) Đề tài
Đề tài của nghị luận về tư tưởng, đạo lí là vô cùng phong phú, bao hàm:
– phần đông vấn đề về nhận thức như lí tưởng , tiềm năng sống,…
– phần đông vấn đề về tâm hồn, tính cách như:
+ Lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha, bao dung, khoan dung,…
+ Tính trung thực, gan dạ, siêng năng, chuyên cần, thái độ hòa nhã, khiêm tốn,…
+ Thói ích kỉ, ba hoa, vụ lợi,
– Về phần đông quan hệ mái ấm gia đình như tình mẫu tử, đồng chí,
– Về quan hệ xã hội như tình đồng bào, tình thầy trò, mọi người bè,…
– về phong thái xử sự, những hành vi của mỗi người trong cuộc sống thường ngày.

c) Yêu cầu
– Hiểu được vấn đề cần nghị luận qua phân tích, giảng giải để xác định vấn đè
– Phân tích, minh chứng những biểu thị ví dụ của vấn đề, thậm chí so sánh,
thảo luận, huỷ bỏ,… tức thị biết ứng dụng nhiều thao tác lập luận.
– phải ghi nhận rút ra ý nghĩa của vấn đề.
– Người tiến hành nghị luận phải với lí tưởng và đạo lí.
d) phần đông thao tác lập luận cơ bạn dạng
phần đông thao tác lập luận cơ bạn dạng thường được sử dụng trong kiểu bài này là giải
thích, phân tích, minh chứng, so sánh, chưng bỏ, comment.
2. Cách làm bài
a) Mở bài
– trình làng vấn đề được đưa ra comment.
– Nêu luận đề: dẫn nguyên văn câu danh ngôn hoặc nội dung bao trùm của danh
ngôn.
– Giới hạn nội dung và thao tác nghị luận sẽ triển khai.
b) Thân bài
– giảng giải tư tưởng, đạo lí cần nghị luận (nêu phần đông khía cạnh nội dung của tư
tưởng, đạo lí này).
– Phân tích, minh chứng, comment phần đông khía cạnh ; chưng bỏ, phê phán những sai
lệch (nếu với).
– xác minh chung, nêu ý nghĩa, liên hệ thực tiễn, rút ra bài học nhận thức và
hành vi.
– Lấy dẫn minh chứng họa (ngắn gọn, tiêu biểu, dễ hiểu).
c) Kết bài
Tóm tắt phần đông ý, nhấn mạnh luận đề sẽ nêu ở đầu bài nhằm mục tiêu chốt lại nội dung bài viết hoặc
dẫn thơ, văn để không ngừng mở rộng, gợi ý thêm vào cho toàn bộ những người sưu tầm về vấn đề đang bàn luận.
3. Tổng kết
Muốn làm bài văn

Xem cùng kiến thức trẻ Cách làm bài văn nghị luận văn học và nghị luận xã hội
Cách làm bài văn nghị luận văn học và nghị luận xã hội kiến thức trẻ

Kiến thức trẻ là Blog CỘNG ĐỒNG VÀ CHIA SẺ Tri thức trẻ, bạn là người yêu thích nội dung bài viết này. Hãy tặng cho chúng tôi xin 1 lượt Like, Share nhé. Xin cảm ơn Kiến thức trẻ là Blog nơi chuyên cập nhật những thông tin, kiến thức mới, sự hiểu biết hay kỹ năng có được nhờ trải nghiệm. Thông qua giáo dục hay tự học của chúng ta. Đặt quảng cáo tại đây zalo chính thức.

Bài viết mới cập nhật:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *